Issues‎ > ‎vol4n8‎ > ‎

jlps-10092

 مسؤولية الناقل الجوي عن الأضرار النفسية التي تصيب المسافر وفقاً لمعاهدة وارشو لعام 1929 ومستحدثات تفسيرها قضائياً: دراسة تحليلية مقارنة

أ.م.د. زبير مصطفى حسین* , م.د. وضاح غسان عبدالقادر**      
 *كلية القانون –كمب جامعة جيهان/السليمانية



Abstract

Warsaw –article 17- and Montreal Convention –article 17 sub-section 1- have adopted the compensation for Personal Injury of the passengers in the event of the international carriage by air. Despite the clarity of both articles concerning the compensation for these damages, jurisprudence and judges have considered the article 17 of Warsaw Convention open to interpretation concerning the pure psychiatric injuries. Although the Montreal convention had closed the door for such interpretation, its field is still clear according to article 33 of this convention.

We try to highlight the Psychiatric Injuries that compensable, and we have presented our perspectives of the possibility of compensation the Psychiatric Injuries under the international carriage by air. We have given examples for such injuries such as sexual harassment, airplanes hijack, and Terrorist incidents. We have addressed a question to the Iraqi jurisprudence and judicial about: Why do we deny the compensation for psychiatric injuries in the contractual liability? Then we reveal the modern interpretation of Warsaw Convention concerning the accident that is been responsible by the carrier, and we have concluded the paper by revealing the air carrier liability and the methods for exceeding the liability.

 الملخص

تبنت معاهدة وارشو في المادة 17 واتفاقية مونتريال في المادة 17 (فقرة 1) مسألة التعويض عن الضرر الجسدي الذي قد يصيب الراكب في النقل الجوي الدولي. ورغم وضوح النصين فيما يخص التعويض عن تلك الأضرار إلا أن نص المادة 17 من معاهدة وارشوقد اعتبرها الفقه والقضاء قابلةً للتأويل فيما يخص الأضرار النفسية الخالصة. ورغم أن اتفاقية مونتريال قد أوصدت الباب أمام مثل هذا التأويل. إلا أن مجاله لا يزال واضحاً استناداً إلى نص المادة 33 من هذه الاتفاقية.

حاولنا في هذا البحث تسليط الضوء عن الأضرار النفسية الخالصة القابلة للتعويض عموماً وقدمنا وجهة نظرنا حول إمكانية التعويض عنها في معاهدات النقل الجوي الدولي. وضربنا أمثلة عن تلك الأضرار وهي التحرش الجنسي وخطف الطائرات والحوادث الإرهابية. ووجهنا في ثنايا بحثنا سؤالاً للفقه والقضاء العراقي مفاده: لماذا ننكر التعويض عن الضرر النفسي في المسؤولية العقدية. ثم انتقلنا إلى بيان مستحدثات تفسير معاهدة وارشو بالنسبة للحادث المسؤول عنه الناقل، وختمنا بحثنا في بيان انعقاد مسؤولية الناقل الجوي الدولي ووسائل دفعه للمسؤولية.

 

پوختە
بەرپرسیارێتی ناقلی ئاسمانی بەرامبەر زیانە دەرونیەكان كە روبەروی سەرنشین دەبێتەوە بە پێی پەیماننامەی وارشۆی سالی 1929 و شیكارە دادیە نوێیەكان دەربارەی پەیمتننامەكە
(لێكۆلینەوەیەكی شیكاری بەراوردكاریە)
هەریەكە لە پەیماننامەی وارشۆ لە مادەی (17) و رێكەوتننامەی مونتلیار لە مادەی (17 ) برگەی (1) بابەتی قەرەبوكردنەوەی زایانی جەستەیی كە بەر سەرنشین دەكەوێت لە گواستنەوەی ئاسمانی نێودەولەتی تەبەنا كردوە ، لەگەڵ روونی هەردوودەقەكە تایبەت بە قەرەبوكردنی زیانی جەستەی ، بەڵام مادەی (17) لە پەیماننامەی وارشۆ لەلایەن فقهو دادگاوە لێكدانەوەو شیكاری جیاواز هەلدەگرێنت سەبارەت بە قەرەبوكردنی زیانی دەرونی ، هەرچەندە رێكەوتننامەی مونتلیار دەرگای بەروی ئەم شیكارە جیاوازانە داخستوە بەلام جیاوازی شیكار دەربارەی مادەی (33) لە هەمان رێكەوتننامە تا ئێستا ماوە.
لە لێكۆلینەوەیەدا هوڵمانداوە كە رۆشنایی بخەینە سەر ئەو زیانە دەرونیانەی كە پێویستە قەرەبو بكرێنەوە بە شێوەیەكی گشتی، وە خستنە روی بۆچونی خۆمان دەربارەی قەرەبوكردنەوەی ئەو زیانانە لە رێكەوتننامە نێودەولەتیەكان دەربارەی گواستنەوەی ئاسمانی وە باسكردنی چەند نمونەیەكی ئەو زیانانە وەكو دەستدرێژی سێكسی و رفاندنی فرۆكەو كردەوەی تیرۆرستی وە پرسیارێكمان ئاراستەی فقهو دادگای عێراقی كردوە كە بۆچی تا ئێستا رێگە نادرێت قەرەبوی زیانی دەرونی بكرێتەوە لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتی گرێبەستی ، دوای ئەمانە باسی شیكاری نوێمان كردووە تایبەت بە پەیماننامەی وارشۆ دەربارەی ئەو روداوانەی كە ناقل لێی بەرپرسیارە، لە كۆتایدا باسی چۆنیەتی دروستبونی بەرپرسیارێتی ناقلی ئاسمانی نێودەولەتیمان كردوەو هەروەها چۆنیتی دورخستنەوەی ئەو بەرپرسیارێتیە .