Issues‎ > ‎JLPS-Vol.6-Issue.11-2018‎ > ‎

jlps10120

ماهية الإنتقال الى الديمقراطية


أ.م.د.مهدي جابر مهدي                                 م.م.تارا عمر محمد

كلية قانون والسياسة- جامعة صلاح الدين           كلية العلوم السياسية- جامعة السليمانية


Abstract

This study examines the main aspects of transition to democracy and aims to identify and assess the subject matter’s essence and significance. The issue of democratic transition, its waives, and seatbacks have now become an essential topic of research for political science. Moreover, transition to democracy has also been a practical issue in many countries across the world in the form of transitioning towards strengthening democracy or in the shape of removing dictators and taking initiatives towards establishing democratic systems.

 In other cases, studies have focused on the seatbacks suffered by transition to democracy. Building on these, this study aims to engender a general debate over all aspects of transition to democracy through an analysis of the conceptual, theoretical, and procedural frameworks of the democratic process and its transitional trait. In the same context, the study attempts to examine the causes of a successful transition to democracy.

The study concludes that transition to democracy represent the first steps within a multi-stage and multi- dimensional process.  The study argues that transition to democracy could be only formal-procedural and thus could entail the risk of a retreat towards tyranny again. The transition, however,  could be a real one and could involve enhancing democratic principles while stressing the need for both domestic preparation and external support.                 

الملخص

تبحث هذه الدراسة في المحاور الأساسية لموضوع الإنتقال الى الديمقراطية بهدف تحديد ماهيتها طالما أصبحت هذه القضية وموجاتها وإنتكاساتها تشكل مبحثا رئيسيا في دراسة علم السياسة في وقتنا الحالي ، كما إنها باتت سيرورة واقعية لأغلبية بلدان العالم سواء من خلال الإنتقال لترسيخ الديمقراطية أو إنتقالة شكلية مقتصرة على خطوات بدائية لإسقاط الديكتاتورية أو إنتكاسات حقيقية للعملية الديمقراطية.

وعليه تسعى هذه الدراسة الى مناقشة شمولية للإنتقال الى الديمقراطية بكل جوانبها النظرية والعملية من خلال عرض وتحليل الإطار المفاهيمي والنظرياتي والآلياتي للعملية الديمقراطية والإنتقال اليها، وفي   السياق نفسه حاولت الدراسة البحث حول أسبابها ومحفزات نجاحها والمفاهيم المرادفة لها.

وتوصلت الدراسة الى أن الإنتقال الى الديمقراطية هي الخطوات البدائية لعملية متعددة المراحل والأبعاد قد تكون إنتقال شكلي إجرائي تحمل مخاطر الإرتداد الى الإستبدادية مرة أخرى، أو إنتقالة حقيقية نحو ترسيخ الديمقراطية مع التأكيد على ضرورة تهيئة الداخل مع دعم الخارج لها. 

پوخته‌

ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ توێژینه‌وه‌یه‌ له‌ ته‌وه‌ره‌ سه‌ره‌كییه‌كانی بابه‌تی گواستنه‌وه‌ بۆ دیموكراتی ده‌كات به‌ ئامانجی دیاریكردنی نێوه‌ڕۆكه‌كه‌ی، له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ كاتی ئێستادا شه‌پۆله‌كانی ئه‌م پرسه‌و شكسته‌كانیان توێژكاریه‌كی سه‌ره‌كی له‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانی زانستی ڕامیاری پێكده‌هێنن، هه‌روه‌ها ئه‌م پرۆسه‌یه‌ بۆته‌ ڕێڕه‌وگه‌یه‌كی واقیعیانه‌ بۆ زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان ئیتر ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست لێی گواستنه‌وه‌یه‌كی ڕاستینه‌ بێت بۆ پته‌و كردنی دیموكراتیه‌ت یان له‌ میانه‌ی گواستنه‌وه‌یه‌كی شێوه‌گه‌راییه‌وه‌ كه‌ ته‌نها له‌سه‌ر هه‌نگاوگه‌لێكی سه‌ره‌تاییانه‌ ده‌وه‌ستێت بۆڕوخاندنی دیكتاتۆرییه‌ت یاخود شكستپێهێنانی كۆی پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌كه‌ بێت.

له‌سه‌رئه‌وه‌ ئه‌م خوێندنه‌وه‌یه‌ هه‌وڵێكه‌ بۆ مشتومریكی گشتگیر له‌ باره‌ی گواستنه‌وه‌ بۆ دیموكراسیه‌ت به‌سه‌رجه‌م لایه‌نه‌ تیۆری وپراكتیكیه‌كانی ئه‌مه‌ش له‌ ڕێگه‌ی خستنه‌ ڕوو شیكردنه‌وه‌ی چوارچێوه‌ی چه‌مكیانه‌و تیۆریانه‌و میكانیزمیانه‌ی ئه‌م پرۆسه‌یه‌و چۆنیه‌تی گواستنه‌وه‌ بۆی ، به‌هه‌مان شێوه‌ لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ هه‌وڵی تۆێژینه‌وه‌ی هۆكاره‌كان و پاڵنه‌ره‌كانی سه‌ركه‌تنی ئه‌م پرۆسه‌یه‌و دیاریكردنی چه‌مكه‌ لێكچووه‌كانی ده‌دات.

له‌ كۆتاییدا ئه‌م لێكۆڵینوه‌یه‌ به‌و ده‌رئه‌نجامه‌ گه‌یشتوه‌ كه‌ گواستنه‌وه‌ بۆ دیموكراسیه‌ت بریتییه‌ له‌ هه‌نگاوه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی پرۆسه‌یه‌كی فره‌ قۆناغی  فره‌ ڕه‌هه‌ند كه‌ ئه‌كرێت گواستنه‌وه‌یه‌كی شێوه‌ییانه‌ی كاركردگه‌راییانه‌ بێت كه‌ جارێكی تر مه‌ترسییه‌كانی گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ دیكتاتۆریه‌تی له‌ هه‌گبه‌دا بێت ، یان گواستنه‌وه‌یه‌كی ڕاستئامێز بێت به‌ره‌و پته‌وكردنی دیموكراسیه‌ت له‌گه‌ڵ جه‌ختكردن له‌ پێویستی فه‌راهه‌مكردنی ناوخۆ له‌گه‌ڵ پاڵپشتی ده‌ره‌كییانه‌ بۆی.